Büyük İklim Tipleri

Bulut Türleri

Bulutlar yerden olan yüksekliklerine göre üç gruba ayrılmaktadır:

Alçak bulutlar

       2000 metrenin altında genellikle su damlacıklarından oluşan bulutlardır.

·         Stratocumulus

·         Stratus

·         Cumulus

·         Cumulonimbus (Dikine gelişimi en fazla olan bulut)

Orta bulutlar

Genellikle 2000-7000 metre yükseklikte su damlacıklarından oluşan bulutlardır.

·         Altocumulus

·         Altostratus

·         Nimbostratus

Yüksek bulutlar

Buz kristallerinden oluşmuştur, yükseklikleri 5500-14000 metre arasındadır.

·         Cirrus

·         Cirrostratus

·         Cirrocumulus

Doğadan İlginç Fotoğraflar...

Güneş...

Yağış

Atmosferdeki subuharının yoğunlaşarak sıvı ya da katı biçimde yeryüzüne düşmesine yağış denir. Pluviometre denilen aletle ölçülür.

YAĞIŞ TÜRLERİ

1. Çiğ: Havadaki subuharının soğuk zeminler üzerinde, su tanecikleri şeklinde yoğunlaşmasıyla oluşur. Özellikle bahar aylarında görülür.
2. Kırağı: Havadaki subuharının soğuk cisimler üzerinde, 0°C den düşük sıcaklıklarda kristaller şeklinde yoğunlaşmasıyla oluşur. Sonbahar aylarında ya da kış başlarında görülür.
3. Kırç: Havadaki subuharının çok soğumuş ağaç dalları, tel, saçak, vb. cisimler üzerinde yoğunlaşarak buz tabakası haline gelmesidir. Kırağıdan ayrılan yönü, kristallerin üst üste yığılarak buz tabakası haline gelmesidir.
4. Yağmur: Bulutu oluşturan su taneciklerinin büyümesiyle oluşan su damlalarıdır. Yoğunlaşmanın devam etmesi ile ağırlığı artan su damlaları yağış şeklinde yere düşer.
5. Kar: Su buharının, yükseklerde 0°C nin altında yavaş yavaş yoğunlaşmasıyla oluşan buz kristalleri yere düşer. Bu tür yağışlara kar denir.
6. Dolu: Hava sıcaklığının birden bire ve büyük ölçüde azalması sonucu yağmur damlaları donarak buz parçacıkları halinde yere düşer. Bu yağışlara da dolu denir.

YAĞIŞLARIN OLUŞMA BİÇİMLERİ

1. Yamaç Yağışları (Orografik Yağışlar)
Nemli hava kütlelerinin, yatay yönde hareket ederken dağ yamaçlarına çarparak yükselmesi ve soğuması sonucu oluşan yağışlardır.
Dünya’da en çok, Güneydoğu Asya’da, Orta kuşaktaki karaların batı kıyılarında ve sıcak kuşaktaki karaların doğu kıyılarında görülür.

Türkiye’de ise, Toroslar’ın güneybatıya, Karadeniz Dağları ile Yıldız Dağları’nın kuzeye bakan yamaçlarında fazlaca görülür.

2. Konveksiyonel Yağışlar (Yükselim Yağışları)
Isınan havanın yükselmesi ve soğumaya uğramsı ile oluşur. Çünkü yükseklere çıkıldıkça hava sıcaklığı 200m de 1ºC düşer. Soğuyan havanın bağıl nemi artar ve yoğunlaşarak yağış oluşturur.

Dünya’da en çok, Ekvatoral bölgede rastlanır. Türkiye’de ise, İç Anadolu Bölgesi’nde İlkbahar’da görülen yağışlar konveksiyonel yağışlardır. Bu yağışlar halk arasında kırkikindi yağışları olarak bilinir.

3. Cephe Yağışları (Frontal Yağışlar)

Soğuk ve sıcak hava kütlelerinin karşılaşma alanlarında, sıcak havanın soğuk hava üzerinde yükselmesiyle oluşan yağışlardır.

Dünya’da en çok, Orta kuşakta ve 60° enlemleri civarında görülür. Yeryüzündeki yağışların önemli bir bölümünü bu tip yağışlar oluşturur. Türkiye’deki sonbahar ve kış yağışlarının büyük bir bölümü bu şekilde oluşur. En çok Akdeniz Bölgesi’nde görülür.

Yeryüzündeki Yağış Dağılışı

Yağışın yıl içindeki dağılışına yağış rejimi denir. Ekvatoral iklim ve ılıman okyanusal iklimde yağış rejimi düzenlidir. Bazı bölgelerde ise düzensizdir (Akdeniz iklimi, Muson iklimi gibi). Aynı miktarda yağış alan noktaların birleştirilmesi ile elde edilen eğrilere izohyet (eş yağış eğrileri) denir.

Yeryüzündeki yağışların dağılışı üzerinde;

·         Hava kütlelerinin özelliği

·         Yerşekilleri

·         Yükselti

·         Basınç koşulları

·         Denize göre konum

·         Okyanus akıntıları etkilidir.

Dünyanın en çok yağış alan bölgelerinde yıllık yağış miktarı 1000 mm’den fazladır.

Dünyada en çok yağış alan bölgeler;

Ekvatoral bölge, Güneydoğu Asya, Orta kuşak iklimin batı kıyılarıdır.

Dünyada en az yağış alan bölgeler;

Dönenceler çevresindeki Büyük Sahra, Meksika, Arabistan, İran, Atama, İran, Atakama, Kalahari ve Avustralya çölleri, Orta Asya, kutuplar ve Asya ile Kuzey Amerika’nın denize uzak kesimleridir. Yıllık 250 mm’den az yağış alırlar.

Dünyada En Çok ve En Az Yağış Alan Bölgeler

Doğa ve İnsan

İnsanların yaşamları boyunca ilişki içerisinde oldukları ve karşılıklı etkileşimde bulundukları fiziki, sosyal, ekonomik ve kültürel ortama Doğal Ortam adı verilir. Doğal ortam içerisinde yer alan, oluşumunda insanın etkisinin bulunmadığı herşeye Doğal Unsur adı verilir.

İnsanın yaşamak amacıyla bulunduğu ortama Doğal Çevre adı verilir.

Dünyanın değişik bölgelerinde yaşamlarını sürdüren insanların beslenme, barınma ve giyinme gibi temel yaşamsal faaliyetlerinin birbirine göre büyük farklılıklar gösterdiği görülür. Bu farklılığın temel nedeni doğal ortamın farklılık göstermesidir.

Doğal çevreyi oluşturan doğal ortamlar dört tanedir.

Coğrafyanın Bölümleri

Fiziki Coğrafya

Coğrafya, sadece yeryüzünün şimdiki halini değil oluşum ve gelişim evrelerini inceleyen, ansiklopedik bilgileri ezberlemekten cok o bilgilere yorum yapan, atmosferden yeryüzüne ve yeraltına kadar bir çok konuya hakim olan, sadece haritalarda yer göstermek olmayip gösterilen yerin bütün özelliklerini ele alan fiziki,beşeri,tarihi,ekonomik yönden elde ettiği bilgileri insan yaşamının hizmetine sunan bir bilim dalıdır.

Fiziki coğrafya, toprakların yapısını, oluşumunu, dağılışını inceleyen bir bilim dalıdır. Topraktaki fiziksel, kimyasal ve biyolojik olaylar, bunların ortaya çıkardığı sonuçlar bu bilimin inceleme kapsamındadır. toprak bilimi, toprak yapısı, arazi kullanımı gibi uygulamaya yönelik çalışmalara da kaynaklık eden önemli bir bilimdir.

Beşeri ve Ekonomik Coğrafya

Coğrafyada inceleme alanı bakımından iki büyük anabilim dalından birisini Beşeri ve Ekonomik Coğrafya oluşturmaktadır. Beşeri ve Ekonomik Coğrafya insan faaliyetleri ve bu faaliyetler sonucu ortaya çıkan olayları inceler.

Beşeri ve Ekonomik Coğrafya isminden de anlaşıldığı gibi Beşeri Coğrafya ve Ekonomik Coğrafya diye ikiye ayrılmaktadır. Beşeri Coğrafya, bir sahadaki nüfusu, bunların dağılışını, yaş cinsiyet, faaliyet kollarına dağılımı, meskenleri, yerleşme tiplerinin ve bunlarda kullanılan malzemeleri incelemektedir. Ekonomik Coğrafya ise insanların geçimini temin etmek için yaptıkları faaliyetleri (tarım, hayvancılık ve sanayi), ulaşım durumunu, madencilik faaliyetlerini incelemektedir.

Matematik Coğrafya

Matematik coğrafya, evreni, Güneş sistemini ve onun bir elemanı olan Dünyayı bir bütün olarak ele alan ve ölçümler yaparak bunlar üzerine elde ettiği bulguları sayısal yönden değerlendirip şekilleri, yapı, düzen ve ilişkileri ortaya koyar. Matematik coğrafya, kartoğrafya, hava fotoğrafları, uzaktan algılama ve coğrafi istatistik olarak alt dallara ayrılır.

Rüzgarların Küresel Isınmaya Etkisi

Liverpool Üniversitesindeki bir grup bilimadamı, Kuzey Atlantik Okyanusu'ndaki araştırmalarını tamamladı. Bu araştırmalara göre Kuzey Atlantik Okyanusu üzerindeki tropikler ve orta enlemlerde 30 yıl içinde ısınmanın, kutuplara yakın kesimlerde ise soğumanın hakim olduğu gözlendi.

Orta enlemlerde, Kuzey'e doğru ıspatlanan sıcaklık artışında rüzgarların etkisi olduğu, bunların genel olarak okyanus üzerindeki sıcaklık değişiminde rol oynadığı araştırma sonucunda açıklandı.

Aynı sistemin bir bilgisayar simülasyonu yoluyla da kanıtlandığını söyleyen bilim adamları, bu sistemin atmosferdeki sıcaklık değişimlerini saptamak konusunda yardımcı olabileceğini belirtti.

Levha Hareketleri - Depremler - Volkanizma - Kıta Oluşumu - Animasyon

Coğrafya Nedir?

Coğrafya, insanlar ve yer (mekân) ile bunlar arasındaki ilişkiyi inceleyen bir bilim dalıdır. Yer ve insanlar arasındaki ilişkiler coğrafyanın konusunu oluşturur. Coğrafya sözcüğü Yunanca gaia (yer) ve gráphein (yazmak, betimlemek) sözcüklerinden türemiştir. Türkçesi Yerçizim sözcüğüdür.